Тағамдық аллергия бүгінгі таңда көптеген адамдардың денсаулығына әсер ететін өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Кейбір жағдайларда тағам өнімінің құрамындағы аллерген компоненттің өте аз мөлшері де адам ағзасында жағымсыз реакция тудыруы мүмкін. Мұндай реакциялар жеңіл жайсыздықтан бастап ауыр аллергиялық жағдайларға дейін жетуі ықтимал. Сондықтан тағам өнімдеріндегі аллергендерді дер кезінде және дәл анықтау ерекше маңызға ие.
Аллергендерді анықтаудың заманауи әрі жоғары дәлдікке ие тәсілдерінің бірі - ПЦР (полимеразалық тізбекті реакция) негізіндегі молекулалық-генетикалық әдіс. Бұл әдіс белгілі бір ингредиенттерге тән ДНҚ-ның арнайы бөліктерін анықтауға негізделеді. ПЦР технологиясының жоғары сезімталдығының арқасында өнім құрамында өте аз мөлшерде кездесетін компоненттерді де анықтауға болады. Тіпті олар өндірістік өңдеу, термиялық өңдеу немесе басқа ингредиенттермен араласу барысында өзгеріске ұшыраған жағдайда да анықтау мүмкіндігі сақталады.
ПЦР әдісі тағам өнімдеріндегі өсімдік және жануар тектес ықтимал аллергендерді анықтауда кеңінен қолданылады. Бұл әсіресе өнім құрамына кездейсоқ түсуі мүмкін немесе таңбалауда көрсетілмеген аллергендік ингредиенттерді анықтау кезінде аса маңызды.
Молекулалық-генетикалық әдістерді қолдану:
• тағам өнімдерінің нақты құрамын бақылауға;
• декларацияланбаған ингредиенттердің болуын анықтауға;
• өнім таңбалануының дұрыстығын тексеруге;
• тағам өнімдерінің қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.
Бұл, әсіресе, тағамдық аллергиясы бар адамдар үшін аса маңызды.
Сонымен қатар ПЦР әдісі арқылы жүргізілетін зертханалық зерттеулер тағам өнеркәсібі кәсіпорындарындағы өндірістік бақылау жүйесінде, сондай-ақ өнім сапасын тәуелсіз бағалау барысында маңызды рөл атқарады.
Санитариялық-эпидемиологиялық сараптама орталығында (ЦСЭЭ) тағам өнімдеріндегі аллерген компоненттерін анықтау мақсатында зертханалық зерттеулер ПЦР молекулалық-генетикалық әдісімен жүргізіледі. Зертхананың заманауи жабдықтары мен стандартталған әдістемелерді қолдану өнім құрамындағы аллергендерді өте аз мөлшерде болған жағдайда да сенімді түрде анықтауға мүмкіндік береді.
Мұндай зерттеулер тағам өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, өнім құрамының ашықтығын арттыруға және тұтынушылардың сенімін нығайтуға ықпал етеді.
